Sufi songs | My 2016 playlist

મ્યુઝીક…

અને એમાં પણ સુફી મ્યુઝીક…

અહોહો…

“એક બૂંદ ઈશ્કિયા ડાલ કોઈ મેરે સાતો સમંદર રંગ જાયે!”

હા…’એ રંગરેઝ…’ ગીતના એ શબ્દો મારે માટે આત્માને જાગતો કરી દે છે. સુફીની એ તાકાત છે. સંગીતની એ ધૂન મારા કાનોમાં ગુંજે છે, કાનમાં એ સૂર ઘૂસીને છાતીને ઝણઝણાટી પેદા કરી દે છે. છાતીમાં સૂતેલો આત્મો જાગી ઉઠે છે.

મ્યુઝીક જાણે વાસ્તવ માંથી મને  ઉઠાવી જાય છે અને કોઈ અજીબ તત્વની સફર કરાવીને આવે છે. સૂફીના ઉઠતા એ આલાપ, એ ઊંચીનીચી દરિયાના મોજા જેવી સૂરાવલી, એ હૃદયના તાર ધ્રુજાવી દેતો લય, તબલાના થપકારા અને એની વચ્ચે વારેવારે દાદ દેવા માટે ઉઠી જતા હાથ…

બોબ માર્લે એ એક અદભૂત વાક્ય કહ્યું છે:

“One good thing about music, when it hits you, you feel no pain.”
― Bob Marley

હા…જ્યારે સાચું સંગીત તમને સ્પર્શી જાય પછી એ દરેક દુઃખ ને તોડી નાખે છે.

મેં તો કેટલીયે રાતો ખુબ ગીતો સાંભળ્યા છે. હેડફોન લગાવીને જગતને કોઈ ડીસ્ટર્બ ન થાય એમ ગીતોનો નશો કર્યો છે. ખાસ કરીને સુફી મારો પ્રિય Genre છે.

૨૦૧૬માં કેટકેટલી ઘટનાઓ બની છે. એકલતા, ખુશીઓ, આંસુ, પીડા, સંઘર્ષ બધું જ મારા માટે ટોચ પર રહ્યું છે. આ બધા સાથે સંગીતે મલમ જેવો સાથ પૂર્યો છે.

અહી હું અમુક યાદ આવે છે એ બધા જ ગીતો એક પછી એક મૂકી રહ્યો છું. યાદ રહે આ બધા જ સુફી ગીતો નથી, પરંતુ આ ગીતો એવા છે જે ઘણી રાતોમાં કલાકો સુધી લૂપ માં વગાડતા જ રહ્યા છે. દરેક ગીત મારે માટે કોઈ અજીબ તાકાત બનીને રહ્યું છે. મારી રૂમમાં મોડી રાત સુધી વગાડ્યા છે. ક્યારેક ઠંડી રાત્રીમાં બહાર શેરીમાં જઈને પીળી લાઈટના પ્રકાશ નીચે બેસીને હેડફોનમાં આ ગીત ચાલુ થયા છે. મેં જેટલા સાંભળ્યા છે એ બધા તો ભેગા કરું તો હજાર ગીત થશે પરંતુ અહી જે યાદ આવે એ મુકતો જાય છું 🙂

તો અહી રહ્યું મારું પ્રિય ગીતોનું પ્લે-લીસ્ટ!

૧) मुझ से पहली सी मोहब्बत, मेरे महबूब, न माँग   – ફૈઝ અહમદ ફૈઝ

પ્રેમ પર આ ગીતના શબ્દો જેવું શું હોઈ શકે?
मुझ से पहली सी मोहब्बत, मेरे महबूब, न माँग - ४
मैंने समझा था के तू है तो दरख़्शां है हयात
तेरा ग़म है तो ग़म-ए-दहर का झगड़ा क्या है
तेरी सूरत से है आलम में बहारों को सबात
तेरी आँखों के सिवा दुनिया में रखा क्या है - २
तू जो मिल जाए तो तक़दीर निगों हो जाए
यूँ न था, मैंने फ़क़त चाहा था यूँ हो जाए
मुझ से पहली सी मोहब्बत, मेरे महबूब, न माँग

अनगिनत सदियों के तारीक बहिमाना तलिस्म
रेश-ओ-अठलस-ओ-कमख़ाब-ओ-बाज़ार में जिस्म
ख़ाक में लितड़े हुए ख़ून में नहलाए हुए
लौट जाती है इधर को भी नज़र क्या कीजे
अब भी दिलकश है तेरा हुस्न, मग़र क्या कीजे - २
और भी दुख हैं ज़माने में मोहब्बत के सिवा
राहतें और भी हैं वस्ल की राहत के सिवा

मुझ से पहली सी मोहब्बत, मेरे महबूब, न माँग

૨) અને બસ…એના જેવું જ. જે ગીતના શબ્દો પર હું ઘણીવાર રૂમમાં એકલો નાચ્યો છું એવું ગીત. આખો દરિયો! મારા પ્રિય વડાલી બ્રધર્સે ગાયેલું એક અદભૂત ગીત. આ ગીતના શબ્દો અહી પેસ્ટ કરવાનો કોઈ ફાયદો જ નથી. કારણ?

ઊંડાઈ.

કોઈ કશુક પામી ગયેલો માણસ જયારે ઈશ્કને પીઈ ગયો હશે ત્યારે આ શબ્દો આવ્યા હશે! તો એ રંગરેઝ ના શબ્દો અને વડાલી બ્રધર્સના સૂરમાં રંગાઈ જાઓ!

૩) અને સાથે-સાથે જયારે મ્યુઝીક આવે ત્યારે કોક સ્ટુડિયો કેમ ભૂલાય?  “તું માને કે ન માને એ મારા પ્રેમ…મેં તને મારો ખુદા માની લીધો છે!”

આ પણ સાંભળી લો. 🙂

બાય ધ વે ..હમણાં વડાલી બ્રધર્સ કપિલ શર્માના શો માં આવેલા. એ એપિસોડ ખાસ જોજો. એક સાચો આર્ટિસ્ટ જયારે પ્રસિદ્ધિની બધીજ સરહદો પાર કરીને એક બાળક જેવો બની જાય ત્યારે કેવો હોય એની સાક્ષાત દર્શન થશે!

૪) અને કોક સ્ટુડિયોનું આ વર્ષનું મારું ખુબ જ ગમેલું, અને સૌથી વધુ વાર રીપીટ મોડ પર વગાડેલું ગીત એટલે આબિદા પરવીન અને રાહત સાહેબનું ગીત – छाप तिलक सब छीनी रे मोसे नैना मिलायके !

આ ગીત શબ્દોએ પણ કેટલીયે વાર આંસુ આપ્યા છે. તેના શબ્દોનો અર્થ કશુંક એવું તત્વ બતાવે છે જે આજકાલના ‘બ્રેક-અપ’ થી ખુબ દૂર છે. આ પ્રેમ કોઈ મોર્ડન ડેટિંગ, ચીટિંગ, મેટિંગ નો મોહતાજ નથી. આ તો ‘અસ્તિત્વ થી પર’ છે. એનું પોતાનું સ્વરૂપ ગુમાવી ચૂક્યો છે. કેમ? કારણકે એ સંપૂર્ણ બની ગયો છે. મીરાનો કૃષ્ણ પ્રત્યે હોય એવો. નરસિંહનો લીલા જોતા હાથ બની જાય એવો એ રગરગમાં ચડેલો છે. આ પ્રેમે જેની ચૂંદડી રંગી દીધી તે ધન્ય થઇ ગયો છે.

૫) ઉપરના ગીતે બે મહાન પાકિસ્તાની આર્ટીસ્ટની સામે લાવીને મને મૂકી દીધો. (પાકિસ્તાની આર્ટીસ્ટ! – કેટલો ખોટો શબ્દ છે. કળાને કોઈ સરહદો હોતી હશે!) એક – આબિદા પરવીન અને બીજું – ગુલામ ફારીદ સબરી અને અમજદ સબરી.

“આજ રંગ હે રી માં…મોરે ખ્વાજા કે ઘર રંગ હે રી…” – ખુશરો.

રાહત સાહેબ અને અમજદ સબરી સાહેબે ગાયેલું આ ગીત સંગીતના સાધકો વર્ષો સુધી યાદ રાખશે. એક જ ટેઈકમાં ગાયેલું છે આ ગીત! અને ગીતના શબ્દો તો સાંભળો! એક જ ગીતમાં ગોકુલ-મથુરા-ઈશ્વર-ઓલિયા બધું જ.

દોસ્તો…

દુઃખની વાત એ છે કે અમજદ સબરીનું ગાયેલું આ છેલ્લું ગીત હતું. પાકિસ્તાનમાં તેને ગોળી મારીને હત્યા કરી દેવામાં આવી. ત્રાસવાદી જૂથ કે જેમને કરાંચીમાં રેન્જર્સ દ્વારા આપવામાં આવેલી સિક્યોરીટી ખૂંચતી હતી તેમણે ધોળા દિવસે અમજદને ગોળી મારી ને હત્યા કરી. અમજદ પોતાની કારમાં બેસવા જતો હતો અને તેને ગોળી મારી અને ઘટના સ્થળે જ તેનું મોત થઇ ગયું. લોકો તેને ખુબ ચાહતા. એક કલાકાર ને મારીને ત્રાસવાદીઓ સમગ્ર કરાંચીને દુખી કરવા માગતા હશે? (ઘટના સ્થળનો આ વિડીયો ખુબ પીડા આપે એવો છે: Amjad Sabri death)

6) આબિદાજી એ ગાયેલું આ ગીત અમજદ શબરી ને અર્પણ.

આબિદા પરવીને કબીરને ખુબ ગાયા છે. કહેવાય છે કે અબીદાજી જયારે કબીરના ભજન ગાય છે ત્યારે એ પોતે કબીર બની જાય છે. આબિદાનું ગીતોનું લીસ્ટ તો ખુબ જ લાંબુ છે અને એક-એક ગીત અલગ વિશ્વ છે. તમે યુ-ટ્યુબ પર જાતે જ Abida parveen ના પરચો જોઇ લો. બધા જ ગીતો સાંભળજો. 🙂 

૭) સુફીમાં તાહિર ફરીદી નું નામ સાંભળ્યું છે? હિમાલયમાં સાધુ બનવા આવેલો એક પરદેશી યુવાન. વર્ષો સુધી હિમાલયમાં રહ્યા પછી ગુરુની શોધમાં એક એવા ગુરુને મળી જાય છે જેણે તેને સાચા અર્થમાં અર્થ આપ્યો: મ્યુઝીક.

તાહિર અને તેની ટીમ મ્યુઝીકને પ્રોફેશનને બદલે એક સ્પિરિચ્યુઅલ જર્ની માને છે. એ બધા જ એક ખોજમાં છે. રસ્તા પર બેસીને એમણે ગાવાનું ચાલુ કર્યું. આજકાલ તેઓ સમગ્ર વિશ્વમાં સુફી ગાય છે.

સાંભળો:

તાહિરના ગ્રુપે મારા માટે જે જાદુ પેદા કર્યો છે એ નુસરત ફતેહઅલી ખાન સાહેબથી ઓછો નથી. એમની ચેનલ પર એમના ગયેલા ગીતો સાંભળજો. સુફી માત્ર એક સંગીત પ્રકાર નથી પરંતું આપણો આપણો ચિરાગ બુઝાઈ ત્યાં સુધી અપનાવવા જેવો રસ્તો છે. આ રહી ચેનલ: તાહિર ફરીદીના ગીતો

૮) આવો એકવાર મસ્ત કલંદર બનીએ 🙂

૯) આ સુફી ગીતોની જર્ની તો ખુબ લાંબી છે. એમાં આપણા ઓસમાણ મીર પણ ઘણીવાર ખુબ અદભૂત ગઝલ અને સુફી ગીતો ગાય છે. આ રહ્યું છેલ્લું અને મને ખુબ ગમતું ગીત:

તો દોસ્તો…

તમે સાંભળેલા અને ગમતા ગીતોનો કરી દો ગુલાલ. કોમેન્ટ માં મને તમારી તરફથી કોઈ ગીત હોય તો જરૂર આપજો. સંગીત માટેની ભૂખ ક્યારેય મટવાની નથી. 🙂

થેંક યુ!

Advertisements

5 thoughts on “Sufi songs | My 2016 playlist

  1. અદ્ભુત
    આખેઆખુ લિસ્ટ બેમિસાલ છે
    મને ખૂબ ગમ્યું
    જોકે આમાંથી કેટલાક મે નથી સાભળ્યા પણ હવે શાંતિ થી સાંભળીશ
    ધન્યવાદ

    Like

  2. સૂફી સર્જન અમોને ખુબ જ વ્હાલું છે પણ તેના વિષે જાણ , તેની કેડીએ સફર અને તેની સાથેનું જોડાણ ખુબ જ આછેરું છે કે જે હવે આપની પોસ્ટ બાદ વધુ ઘેરું બનશે.

    Like

  3. Hu maru hovu bhuli jau chhu…. hu hu nathi raheti…duniyama evu koi sthal nahi hoy je hu atyare chhu enathi sundar hoi shake….ane biju ghanu je mane ekmatra song sambhline male chhe,
    Mahinaothi loop ma e ekj song chaltu ave chhe ane have to e song sambhalvani pan jaroor nathi padti andar andar vagyaj kare chhe….ane hu mara swargma khovati jau chhu

    E song chhe
    “tu koi aur hain…..”-Tamasha

    Like

  4. તમારો લેખ વાંચીને મને મારો અનુભવ યાદ આવી ગયો. હમણા જ તાજેતરમા અમે 4 મિત્રો કારમા બેસી સાંજે લોંગ ડ્રાઈવ પર નિક્ળ્યા હતા ત્યારે આવી જ સુફિ ગીતોની સીડી મળી આવી અને સાંજે સનસેટને જોતા જોતા આ ગીતો સાંભળવાની મોજ પડી ગઈ. મે ફીલ કર્યુ છે કે આવા ગીતો સાંભળીને વાતાવરણમા એક અજીબ પ્રકારની એનર્જી ફેલાઈ જાય છે. અત્યારે આ કોમેંટ લખતા પણ હુ “રંગ” ગીત સાંભળી રહી છુ અને સાચે મજા આવી ગઈ. 🙂
    ફિલ્મ “મસાન”ના ગીતો ‘મન કસ્તુરી રે’ અને ‘ ભોર’ – by Indian Ocean band. આ બન્ને ગીતોએ પણ મને આવી જ પ્રકારની ફીલ અપાવે છે. 🙂

    Like

  5. જિતેશ મે આ આર્ટિક્લ મહિના પહેલા વાંંચ્યો હતો ત્યારે વિશ્વમાનવ અને નોર્થ પોલ વાંંચતી વખતે કયું સંંગીત સાંંભળવુ તેની યાદી હતી પરંતુ આજે તે નથી. હોપ કે તમે એ યાદી ફરી મુકશો જેથી નોવેલ ને ટેસ થી વાંંચી શકું.

    Like

Please Comment on this!

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s